Liszaj to określenie opisujące zróżnicowaną klinicznie grupę schorzeń dermatologicznych. Są to dermatozy przewlekłe o nie do końca jasnej etiologii. Do tej grupy może zaliczyć liszaja płaskiego, twardzinowego oraz liszaja rumieniowatego.
Liszaj na skórze wymaga leczenia dermatologicznego i odpowiedniej diagnostyki w celu potwierdzenia choroby.
Liszaj – rodzaje
Pod słowem liszaj kryje się więcej, niż jedna choroba skóry. Wyróżniamy następujące rodzaje liszaja:
- Liszaj płaski
Jest to choroba przewlekła skóry i błon śluzowych, która dotyka około 1% populacji. Równie często chorują mężczyźni, jak i kobiety, a choroba najczęściej pojawia się między 30, a 60 r.ż.
- Liszaj twardzinowy
Schorzenie do zdecydowanie częściej dotyka kobiety, szczyt zachorowania to czas poprzedzający dojrzewanie oraz okres między 5, a 6 dekadą życia.
- Liszaj rumieniowaty
Znany jest także pod nazwą tocznia rumieniowatego. Częściej dotyka kobiety, najwięcej przypadków obserwujemy między 16, a 55 r.ż. Wyróżniamy układową oraz skórną postać tocznia.
Liszaj, a liszajec
Liszaj na skórze wymaga odróżnienia od podobnie brzmiącego liszajca. Liszajec zakaźny jest chorobą wywołaną przez bakterie (gronkowce i paciorkowce), w której mamy do czynienia z powierzchownym zakażeniem naskórka. Liszajec zakaźny dotyczy przede wszystkim dzieci, choroba ta charakteryzują się znaczną zakaźnością, szczególnie w takich miejscach jak przedszkola i żłobki. W leczeniu zastosowanie znajdują antybiotyki stosowane miejscowo. Liszaj na skórze nie jest w żaden sposób związany z infekcją bakteryjną, co ma miejsce w przypadku liszajca, dlatego nie można stosować tych nazw, jako synonimów.
Liszaj u dziecka
U dziecka rzadko mamy do czynienia z rozwojem liszaja płaskiego i liszaja twardzinowego, choroby te rozwijają się w późniejszych etapach życia. Interesującym schorzeniem dotyczącym dzieci jest toczeń rumieniowaty noworodków. Może on wystąpić u dzieci urodzonych przez kobiety mające dodatnie miano przeciwciał Ro/La. W obrazie klinicznym tego schorzenia zaobserwować można rumienie obrączkowate na skórze, z objawów pozaskórnych warto wymienić zaburzenia rytmu serca, najczęściej występujące pod postacią bloków serca. U dzieci dominuje liszajec zakaźny, który został opisany powyżej.
Liszaj – leczenie dermatologiczne
W terapii liszaja płaskiego zastosowanie znajduje:
- miejscowe stosowanie sterydów;
- fototerapia;
- w postaciach opornych na leczenie – cyklosporyna, retinoidy.
Liszaj twardzinowy można leczyć z wykorzystaniem:
- sterydów miejscowych i ogólnych;
- inhibitorów kalcyneuryny;
- fototerapii;
- czasami konieczne bywa leczenie chirurgiczne.
W leczeniu liszaja rumieniowatego można zastosować:
- leki sterydowe;
- leki immunosupresyjne;
- inhibitory kalcyneuryny;
- leki przeciwmalaryczne.